Чил-Үстүн үңкүрү: жер астындагы дүйнөнү изилдөө

Сапарлар: 5 647

Кыргызстандын Ош облусунун түштүк-батышында жайгашкан Чил-Үстүн — узундугу 400 метрге жеткен карст үңкүрү. Ал Ош шаарынан батышты көздөй болжол менен 23 чакырым жерде, Араван шаарына жакын орун алган. Бул тарапта Фергана өрөөнүнөн Тажикстан менен чектеш Алай тоолоруна өтүүгө болот. Жакын жердеги бир нече үңкүр, анын ичинде Чил-Үстүн да жаратылыш эстелиги катары коргоого алынган.

Чил-Үстүн Борбор Азиядагы кооз үңкүрлөрдүн бири катары белгилүү. Анда түрдүү минералдык түзүлүштөр жана капталдарындагы санскрит, араб, орус тилдериндеги жазуулар бар; алар 17-кылымдан мурда түшүрүлгөн болушу мүмкүн. Үңкүр туристтер менен тарыхчыларды кызыктырат, бирок талап-тоноолор анын ички көрүнүшүнө зыян келтирген. Европалык изилдөөчүлөрдүн үңкүргө барышы 1877-жылы башталган деп айтылат; бул тууралуу француз экспедициясына катышкан сүрөтчү М. Мюллер жазып калтырган.

Акиташтын эришинен пайда болгон үңкүрдүн оозу тоонун түштүк капталында, 1100 метр бийиктикте жайгашкан; тоонун бийиктиги 1460 метр деп берилет. Тар өткөөлдөр үч залды бириктирет. Эң чоң залдын узундугу 100 метр, туурасы 50 метр, бийиктиги 20 метр. Сталактиттер менен сталагмиттер үңкүрдүн аталышына байланыштуу болушу мүмкүн: тажик жана өзбек тилдеринде ал «40 үймөк» деген маанини берет деп чечмеленет. Ички түзүлүштөрүнүн түсү үңкүрдүн болжол менен 350 миллион жылдык тарыхын чагылдырат.

Үңкүрдө келүүчүлөр үчүн инфраструктура жок. Аны көрүү үчүн жергиликтүү гиддин коштоосун алдын ала уюштуруу керек.

Суроолор барбы?

Биз менен байланышыңыз

Кайда баргыңыз келгенин айтыңыз. Биз сизге саякатты түзүүгө жардам беребиз.

Бишкек, Раззаков 49

Сиздин билдирүүңүз биздин команда карап чыгуу үчүн коопсуз сакталат.