Գորշ ածխի հանքավայրը շահագործելու նպատակով 1947 թ. հիմնված Կաջի-Սայ գյուղը նշանակալի պատմություն ունի։ Այստեղ փորձարարական էլեկտրակայան է հիմնվել։ 2017 թ. օգոստոսի 12-ին Կաջի-Սայը մեծ շուքով նշել է իր 70-ամյակը։
Իսիկ-Կուլ լճի հարավային ափին գտնվող Կաջի-Սայի պատմությունը սերտորեն կապված է խորհրդային միջուկային նախագծի հետ։ Ատոմային ռումբի ստեղծման աշխատանքների սկիզբը համընկել է ուրանի արդյունահանման հետ, որում կարևոր դեր է ունեցել Կաջի-Սայի հանքը։ Հանքի պատմությունը սկսվում է 1940-ական թվականներից, երբ բանտարկյալներին հանձնարարել են ուրան արդյունահանել։
Հանքում աշխատել են թե՛ տարբեր մասնագետներ, թե՛ բանտարկյալներ։ 1947 թ. սկզբին խորհրդային կառավարության որոշմամբ հինգ հարյուրական բանտարկյալներից բաղկացած երկու խումբ է ուղարկվել այն ժամանակ թիվ 8 հանքային վարչություն կոչվող կառույց։
Հանքը գործել է մեկ տասնամյակ։ 1958 թ. ուրանի արտադրությունը դադարեցվել է, քանի որ այն ֆինանսապես շահավետ չէր։ Տեղական իշխանությունները հանքի աշխատողների մասին գրառումներ չեն պահպանում։ Միջուկային նախագծին առնչվող՝ մինչև 1958 թ. արխիվացված փաստաթղթերը շարունակում են գաղտնի մնալ։
Այսօր Կաջի-Սայ գյուղը զարգանում է հիմնականում զբոսաշրջության շնորհիվ՝ ընդունելով այցելուների և պահպանելով իր պատմական ինքնատիպությունը։
Ինչպես հասնել
Կաջի-Սայ գյուղը գտնվում է Իսիկ-Կուլ լճի հարավային ափին։ Այստեղ կարող եք մեքենայով հասնել մոտ 300 կմ հեռավորության վրա գտնվող Բիշքեկից։ Ճանապարհը տևում է մոտ 5-6 ժամ և անցնում գեղատեսիլ վայրերով։ Բիշքեկից գյուղ կարող եք հասնել նաև այլ ուղևորների հետ նույն տաքսիով կամ երթուղային տաքսիով։
Տրանսպորտ
Կաջի-Սայում տրանսպորտի ընտրությունը սահմանափակ է։ Գյուղն ու շրջակայքը ուսումնասիրելու լավագույն միջոցները քայլելն ու հեծանիվ վարելն են։ Ավելի հեռու գնալու համար կարող եք օգտվել տեղական տաքսիներից, սակայն ուղեվարձի մասին նախապես պայմանավորվեք։
Որտեղ գիշերել
Կաջի-Սայում կացության բազմազան տարբերակներ կան՝ հյուրանոցներ, հոսթելներ և հյուրատներ։ Դրանք տարբեր հարմարություններ են առաջարկում և հարմար են տարբեր բյուջեներով այցելուների համար՝ բոլորին ապահովելով հարմարավետ կացությամբ։
Ինչ ուտել
Գյուղում բազմաթիվ սրճարաններ ու ռեստորաններ կան, որտեղ կարող եք համտեսել տեղական և միջազգային խոհանոցների բազմազան ուտեստներ։ Շատ տեղերում առաջարկում են ղրղզական ավանդական ուտեստներ, այդ թվում՝ փլավ, լագման և խորոված, որոնք հաճելի են իրենց համերով։
Ինչով զբաղվել
Կաջի-Սայում այցելուների համար բազմազան զբաղմունքներ կան։ Այցելեք գյուղի պատմական վայրերը՝ ծանոթանալու խորհրդային միջուկային նախագծի հետ կապված նրա նշանակալի անցյալին։ Վայելեք Իսիկ-Կուլ լճի գեղեցկությունը՝ լողալով, լողափին հանգստանալով կամ նավակով զբոսնելով։ Շրջակա լեռներում հիանալի հնարավորություններ կան ոտքով արշավների ու բնության մեջ զբոսանքների համար։ Այստեղից հիասքանչ տեսարաններ են բացվում դեպի լիճն ու շրջակայքը։
Երբ այցելել
Կաջի-Սայ այցելելու լավագույն ամիսները ամառային ամիսներն են՝ հունիսից սեպտեմբեր, երբ եղանակը տաք է և իդեալական բացօթյա զբաղմունքների համար։ Այս շրջանում լճի ջուրն էլ ամենահաճելին է՝ կատարյալ պայմաններ ստեղծելով լողի և ջրային այլ զբաղմունքների համար։







