Водии Талас бо мероси ғании таърихиаш маъруф аст ва дар он ёдгориҳои бостоншиносӣ ҳастанд, ки ба асри VII пеш аз милод нисбат дода мешаванд. Маҳалли бостонии Қулон-Қуруқ яке аз маконҳои пурасрору қадимии Осиёи Марказӣ шумурда мешавад. Харобаҳои қалъа дар платои кушод, дар доманаи қаторкӯҳи Қирғиз-Ала-Тоо ҷойгиранд.
Солномаи таърихии чинии Бан Гу ин маконро зикр мекунад. Ба гуфтаи манбаъ, Қулон-Қуруқ шаҳри-қалъаи қадимии Ҷиҷичин буда, ҳамчун гарнизони ҳарбии ҳуннуҳо таҳти роҳбарии Ҷижи-Шаню хизмат мекард; ҳуннуҳо дар ин матн ҳамчун мардуми кӯчманчии туркӣ муаррифӣ шудаанд. Унсурҳои меъмории қалъа ба қалъаҳои румӣ монанд буда, аз робитаҳои фарҳангии минтақа дарак медиҳанд.
Бо гузашти асрҳо баъзе қисматҳои деворҳои қалъа шакли аслии худро нигоҳ доштаанд. Деворҳо аз омехтаи махсуси гил сохта шуда, нақшҳои мураккаби пулакчамонанд ва таҳкурсии мустаҳкам доштаанд. Дар гирди шаҳр хандақи хокие ба дарозии 4 км будааст, ки аз дарёҳои наздик об мегирифт ва муҳофизати онро тақвият медод.
Имрӯз маҳалли бостонии Қулон-Қуруқ тақрибан як гектарро фаро мегирад ва ба меҳмонон имкони шиносоӣ бо гузаштаи онро медиҳад. Дар миёни харобаҳои қалъаи сангин, ки тибқи манбаъ бо усули деворсозии румӣ бунёд шудааст, боқимондаҳои меъморӣ ва нақшҳои рӯисангӣ бо катибаҳои рунии қадимро дидан мумкин аст. Қулон-Қуруқ ёдовар аз мероси таърихии минтақа ва маҳорати сокинони қадими он аст.







