1. Қырғызстанға кіру үшін қандай құжаттар қажет?
Көптеген ел азаматтары Қырғызстанға кемінде 30 күн визасыз бара алады. Кейбір ел азаматтары Манас халықаралық әуежайында виза рәсімдей алады, ал электрондық визаға барлық елдің азаматтары өтініш бере алады. Виза талаптарыңызды білу үшін бізге хабарласыңыз.
2. Шекаралық рұқсат деген не және оны қалай алуға болады?
Қырғызстан визасының болуы елдің барлық өңіріне баруға жеткіліксіз: кейбір аймақтарға қосымша шекаралық рұқсат қажет. Рұқсатты рәсімдеу кемінде үш апта алады, сондықтан алдын ала өтініш беріңіз. Көл-Суу мен Ленин шыңы сондай аймақтарға жатады. Біз рұқсатты алдын ала рәсімдей аламыз немесе оны бізден тапсырыс бере аласыз. Бағасы шамамен бір адамға 25$.
3. Қырғызстанда жүргенде тіркелуім керек пе?
Кейбір ел азаматтары Қырғызстанға келгеннен кейін бес күн ішінде тіркелуі керек. Жалпы алғанда, елге визасыз кіре алсаңыз, тіркелу талап етілмейді. Дегенмен мәселе туындамас үшін елдердің толық тізімін тексеріңіз. Орталық Азияның басқа елдеріне барсаңыз, талаптары бөлек болуы мүмкін. Қазақстанда 5 күн ішінде өзіңіз тіркелуіңіз керек. Өзбекстан — визасыз кіре алатын, бірақ тіркелуге міндетті елдердің бір мысалы. Туристік агенттіктің көмегінсіз тіркелуге болады, алайда күрделі рәсімдерден өту үшін орыс тілін жақсы білу және шыдам қажет. Тіркелмеген жағдайда айыппұл салынып, елден шығу кезінде қиындық тууы мүмкін.
4. Қырғызстанға сапарға қай мезгіл қолайлы?
Қырғызстандағы негізгі туристік маусым сәуірден қазанға дейін созылады. Бұл кезде таудағы қар азайып, биік аймақтарға жаяу соқпақтар мен жолдар арқылы жету жеңілдейді. Мысалы, Сонкөл мен Көл-Суу маусымнан қыркүйектің ортасына дейін ғана ашық, ал Таш-Рабат мамырдан қыркүйектің соңына дейін жұмыс істейді. Бішкек, Ош және Ыстықкөл биіктігі төмен әрі қатынас жолдары жақсы болғандықтан жыл бойы қолжетімді. Қыста қарлы демалысты ұнататындарға арналған тау шаңғысы курорттары бар.
5. Ауа райы қандай болады?
Қырғызстанның жазы әдетте ыстық, ал қысы аязды болады; бұл құрлықтық климатқа тән. Ең ыстық айлардың өзінде тауда салқын болуы мүмкін, сондықтан биікке шыққанда маусымға қарамай лайықты киім алыңыз. Күннен қорғану үшін жиекті баскиім, күннен қорғайтын көзілдірік пен крем қажет.
6. Қырғызстанға ұшақпен қалай жетуге болады?
Қырғызстанға бірнеше елден тікелей рейстер қатынайды. Мәскеу мен Ыстанбұл — негізгі халықаралық әуе тораптары; туристер көбіне осы қалалар арқылы ұшады. Бішкектен Делиге, Дубайға, Ұлан-Батырға, Үрімшіге және Екатеринбург, Новосибирск, Красноярск сияқты Ресей қалаларына тікелей рейстер бар. Алматы, Астана, Душанбе мен Ташкентке де ұшуға болады, ал Ашхабадқа тікелей рейс жоқ. Ошқа ішкі рейстер қатынайды.
7. Қырғызстанға құрлықпен кіріп-шығуға бола ма?
Қырғызстанның солтүстігінде Қазақстанмен, батысында Өзбекстанмен, оңтүстік-батысында Тәжікстанмен, оңтүстік-шығысында Қытаймен құрлықтағы шекарасы бар. Кейбір шекара бекеттері туристер үшін жабық, ал кейбірі шектеулі уақытта ғана жұмыс істейді. Шетел азаматтары Қырғызстанмен шектесетін осы төрт елге тұрақты түрде кіріп-шығып жүр.
8. Қырғызстанға дәрі алып келуім керек пе? Қандай дәрілерді сол жерден сатып алуға болады?
Рецептпен берілетін дәрілерді пайдалансаңыз, сапар бойына жететін мөлшерін алыңыз. Дәрілерді атыңыз жазылған түпнұсқа қаптамасында сақтаңыз. Рецептсіз дәрілер Қырғызстанда кеңінен сатылады, бірақ құрамы өз еліңіздегі дәрілерден өзгеше болуы мүмкін. Сондықтан аллергия, ауырсыну және асқазан мәселелеріне арналған дәрілерді түпнұсқа қорабымен бірге алып жүруге кеңес береміз.
9. Жаяу жорыққа өзіммен не алуым керек?
Біз төсеніш береміз, бірақ кез келген сапардағыдай жеке заттарыңызды өзіңізбен алыңыз. Ұйықтайтын қапты жалға алуға болады, дегенмен өзіңіздікін алып келген дұрыс. Жорық аяқкиімі, күннен қорғайтын крем мен көзілдірік, күнқағар баскиім, жылы киім, жаңбырлық және зат салатын сөмке қажет. Жеке жүгіңізді өзіңіз тасисыз; бәрін көтере алмасаңыз, қосымша жүк тасушыларды жалдауға болады.
10. Құбыр суын немесе жорықтағы суды ішуге бола ма?
Бішкектегі құбыр суын ішуге болады, бірақ келушілерге алдымен қайнату ұсынылады. Қырғызстанның көп жерінде бөтелкедегі су қолжетімді әрі ішуге қауіпсіз. Ұзақ жорыққа бөтелкедегі су алып жүру қолайсыз; біз пайдаланатын су — қайнатылған бұлақ суы.
11. Қандай дәмхана мен мейрамханаларды ұсынасыз? Екі адамға түскі ас қанша тұрады?
Бішкекте түскі ас бір адамға шамамен $10 тұрады; нақты баға таңдаған асыңыз бен орынға байланысты. Басқа өңірлер мен шағын қалаларда арзанырақ болуы мүмкін. Қырғыз тағамдары үшін «Нават», «Арзу» және «Тюбетейка» мейрамханаларын ұсынамыз. Қытай асханасынан «Бейжің Дак» пен «Чайна Таунды», еуропалық асханадан «Дольче Вита», «Прего» және «Навигаторды», түрік тағамдарынан «Оджак Кебабты» ұсынамыз.
12. Қырғызстанда вегетариандық тағам табыла ма?
Көптеген мейрамхана мен қонақ үй етсіз немесе вегетариандық тағам дайындап бере алады. Ас мәзірінде арнайы тағам болмаса да, жеміс, көкөніс пен нан сияқты етсіз азық көп. Тағамға қатысты шектеулеріңіз болса, алдын ала хабарлаңыз, сонда сұранысыңызды ескеруге тырысамыз.
13. Қырғызстанда қандай тағамдар бар?
Дәстүрлі қырғыз тағамдарында ет пен нан көп қолданылады, бірақ басқа да ас түрлері мол. Негізгі ет түрлері — қой, сиыр және тауық еті. Халқының басым бөлігі мұсылман болғандықтан, шошқа етін табу қиын. Жаңа піскен жеміс пен көкөніс, әсіресе жазда, көп болады; жемей тұрып жақсылап жуыңыз. Бішкекте орыс, еуропа және қытай асханасын ұсынатын мейрамханалар да көп.
14. Шұғыл медициналық көмек қажет болса не істеймін?
Қырғызстанда медициналық көмек әдетте қолжетімді. Шұғыл жағдайда гидтеріміз бен компаниямыз қолдан келген көмегін көрсетеді. Дәрігерлер немесе медицина қызметкерлері ағылшынша сөйлемесе, аудармаға көмектесеміз. Жорық кезінде гидтер алғашқы көмек көрсете алады. Альпинистер қауіпсіздігін сақтап, тәуекелді азайтуы керек, өйткені альпинизмде көмек көрсету ең қиын жағдайлардың бірі.