قلهی خانتنگری اوجی برجسته در رشتهی تنگریتاگ از رشتهکوه تیانشان است که بر مرزهای قزاقستان، قرقیزستان و چین قرار دارد. این قله که از روزگاران کهن گرامی داشته میشد، از نویسندگان و مسافران باستانی چینی یاد شد. در فولکلور باستان گمان میرفت خانتنگری جایگاه خدایی، بهویژه خدای آسمان تنگری، باشد. اصطلاح «خانتنگری» از ترکی به «سرور آسمان» ترجمه میشود.
گاهی هنگام غروب، قلهی مرمرین کوه زیر نگاه خورشید رنگی سرخ میتاباند و نامهای عامیانهی «کانتاو» یا «کانتو»، «کوه خونین»، را برایش به ارمغان آورده است. با ارتفاع 6995 متر اندکی به مرز هفتهزار متر نمیرسد، اما اگر یخچال تاج قله را حساب کنید، ارتفاعش به 7010 متر میرسد.
خانتنگری در این قلمرو تنها نیست؛ همتایان نامآوری مانند قلهی پوبدا، دو قلهی شاتیور (غربی و شرقی) و قلههای برجستهی فراوان دیگر پیرامونش را میآرایند.
نخستین فتح قلهی خانتنگری در 1931 رخ داد و اکسپدیشنی از اتحاد شوروی به رهبری میخائیل پوگربتسکی آن را به انجام رساند. بهویژه خطر نهفقط در ارتفاع و مسیر ناآشنا بود، بلکه در حضور جنگجویان باسماچی که در تنگههای محلی پرسه میزدند هم بود.
قلهی خانتنگری عضو باشگاه معتبر «پلنگ برفی» است، شناختی که به کسانی داده میشود که قلههای هفتهزار متری را در سراسر قلمرو پیشین اتحاد شوروی فتح کردهاند. کپسولی بالای قله نامهای بازدیدکنندگان را نگه میدارد که بهسبب فشار کم با مداد نوشته شدهاند و سپس دوباره دفن میشود.
صعود به خانتنگری چالشی با درجهی دشواری 5A-5B-6A است. حدود 25 مسیر متمایز وجود دارد، اما راهنمایان باتجربه با تقریباً هر دامنه آشنایی نزدیک دارند و صعود کوهنوردان را تسهیل میکنند. اردوگاههای کوهنوردی در مسیرهای جنوبی و شمالی پراکندهاند.
برجستگی خانتنگری بر پول ملی قرقیزستان نمایش داده شده است: بر اسکناس 100 سومی قرقیزی سال 2002 میدرخشد.







