افسانهایترین و اسرارآمیزترین غار آسیای مرکزی، کانایگوت، در غرب باتکن، در منطقهی کوهستانی شادیمیر، بر دامنهی یکی از شاخههای رشتهکوه ترکستان جا گرفته است. این غار اهمیت تاریخی چشمگیری دارد، چون یکی از نقطههای محوری در امتداد جادهی بزرگ ابریشم باستان بود و اشاراتی به آن در آثار ابنسینا یافت میشود.
در سدههای دهم و یازدهم کانایگوت مرکز استخراج نقره و مواد معدنی بود. با این حال با تمامشدن منابع، معدن پررونقِ پیشین به غاری متروک بدل شد و لقب شوم «معدن عذاب» را به دست آورد.
مجموعهی غار شامل غارهای متعدد، شکافهای ژرف تا 40 متر، تونلهای باریک درهمتنیده و راهروهاست. این ویژگیها که به هم متصلاند، به بیش از 30 تالار میانجامند و بزرگترینشان نزدیک به 70 متر درازا و 100,000 متر مکعب حجم دارد. کانایگوت که بیش از شش کیلومتر درازاست و نیمی از آن فقط اخیراً در 2017 کشف شد، غرق در افسانه است و گمان میرود گنجهای بیشماری را در خود دارد. حتی بهعنوان محل تبعید به کار میرفت و محکومان را به امید آنکه یا ثروتی بیابند یا در راهروهای هزارتوی کانایگوت بمیرند به آنجا میفرستادند.







