به گسترهی دلربای درهی آکسای خوش آمدید که در ارتفاع بلند 3 هزار متری از سطح دریا جا گرفته است. این قلمرو بیهمتا در بخشهای شمالی قرقیزستان، در منطقهی نارین، قرار دارد. به ثبت پایینترین دمای جمهوری، دمایی خیرهکننده، 56.3- درجهی سانتیگراد، مشهور است. در این دره تا 80 سانتیمتر برف باریده و جایگاهش را بهعنوان سردترین نقطهی قرقیزستان تثبیت کرده است.
درهی آکسای که در مرز قرقیزستان و چین جای دارد، بهسبب شرایط سخت هوایی برای کاوش مجوز ویژه میطلبد. پوشش گیاهی در این اقلیم سخت از علف کوتاه و بوتههای پراکنده تشکیل شده؛ درخت اینجا پناهی نمییابد. زمین چون دشت استپی دیدنی گشوده میشود و گاه دریاچهها و باتلاقهای کوچک آن را میشکافند. ابرها در امتداد افق دوردست با بازیگوشی زمین را لمس میکنند و نمایشی افسونگر میآفرینند.
رشتهکوههای آتباشی و کوکشالتو دره را قاب گرفتهاند و فضایی را دربر میگیرند که با جذابیت چند قلهی سر به فلک کشیده، برخی بیش از ششهزار متر، کوهنوردان را فرا میخواند. پژواک عصر نوسنگی در ردپای سکونت انسانی باستان که در این سرزمینها یافت میشود طنین میاندازد.
سفر در دره اغلب خودروهای ناهموار و خارج از جاده میطلبد و برخی جانان ماجراجو در مسابقههای جیپ شرکت میکنند. مسیرهای دوچرخهسواری آکسای دوستداران را مسحور میکند و مرتعهای محلی شاهد شیوههای چرای سنتی ساکنان منطقهاند. دره طیف متنوعی از حیات وحش دارد، از قوچ مارکوپولو و پلنگ برفی گریزان و اسرارآمیز تا گرگ، مارموت، خرسهای حفار، بز کوهی و فراوانی گونههای پرندگان.
پایگاههای شکار در چشمانداز پراکندهاند و دوستداران را برای جامجویی در فصل شکار میکشانند. برای شرکت در گردشهای شکار محلی مجوز لازم است، گواهی بر اهمیت مباشرت مسئولانه.
در سرزمین شگفتی قطبی درهی آکسای غرق شوید، جایی که سرمای بیامان در آغوش جهانی از شکوه طبیعی، ماجراجویی و روح خستگیناپذیر کاوش است.







